Safe City: 5 Најчести Правни Ризици за Фирмите со Службени Возила

Фирмите кои располагаат со службени возила во Република Северна Македонија се соочуваат со зголемен правен ризик, особено по имплементацијата на системот Safe City.

Автоматските камери, дигиталната евиденција и засилените прекршочни постапки значат дека фирмите денес одговараат почесто, побрзо и со повисоки финансиски импликации.

Ако вашата фирми има возен парк — ова се 5-те најчести правни ризици што мора да ги разберете и управувате.

Зошто „Safe City“ Го Зголемува Правниот Ризик за Фирмите?

Системот функционира преку автоматска детекција на:

• Пречекорување на брзина;

• Поминување на црвено светло;

• Нерегистрирано возило;

• Други сообраќајни прекршоци.

Кога прекршокот е направен со службено возило, известувањето најчесто пристигнува до правното лице – не директно до возачот. Известувањето за прекршок констатиран од електронски систем се доставува до сопственикот на возилото (правното лице) преку текстуална порака или електронска адреса, со линк за преземање на записникот и прекршочниот платен налог, согласно Член 48-а став (1) и (2) од Законот за прекршоците. Рокот за преземање е 8 дена (Член 48-а став (4))

Тоа значи:

• Постапката започнува против фирмата;

• Роковите се кратки;

• Финансиските казни може да бидат кумулативни.

Одговорност на Фирмата за Прекршок Направен од Вработен

Едно од најчестите прашања е:

„Дали фирмата одговара ако вработен направи сообраќаен прекршок?“

Во пракса – да. Правното лице може да биде казнето доколку не го идентификува возачот во законски рок, нема воспоставени интерни правила, не постапи согласно известувањето. Дополнително, во одредени случаи одговорност може да сноси и управителот

Правното лице може да биде казнето доколку:

• Не го идентификува возачот во законски рок;

• Нема воспоставени интерни правила;

• Не постапи согласно известувањето.

Дополнително, во одредени случаи одговорност може да сноси и управителот. Одговорното лице во правно лице (вклучувајќи го управителот) ќе му се изрече прекршочна санкција кога до извршување на прекршокот дошло со негово дејствие, пропуштање на дејствие или негово пропуштање на должен надзор, согласно Законот за прекршоците. Дополнително, Законот за прекршоците предвидува одговорност на одговорното лице за прекршок сторен од вработен со пропуштање на должен надзор.

Недоволно Регулирани Интерни Политики за Користење на Службени Возила

Многу фирми немаат:

• Писмен правилник за користење на службени возила;

• Договорна клаузула за одговорност;

• Процедура за евиденција на возачи;

• Патни налози.

Ова создава правна празнина. Без јасно дефинирани правила:

• Тешко е да се побара регрес од вработениот;

• Фирмата ја презема целосната финансиска тежина;

• Се зголемува ризикот од повторување на прекршоци.

Патниот налог е клучен документ за евиденција и идентификација на возачот, а неговото уредно пополнување и чување е законска обврска. Без јасни интерни правила и договорни клаузули, докажувањето на намера или тешка небрежност за регрес е потешко.

Финансиски Казни и Кумулативни Санкции

Казните за правни лица може да бидат значително повисоки од оние за физички лица.

Ризикот се зголемува кога:

• Истото возило прави повеќе прекршоци;

• Фирмата управува со поголем возен парк;

• Не постои контрола и мониторинг.

Дополнително, повторените прекршоци можат да влијаат и на:

• Репутацијата;

• Осигурителните премии;

• Деловните односи со партнери.

Покрај глобите за правното лице, одговорното лице (управителот) исто така се соочува со глоби, кои се значителни (на пр., 30% од глобата за правното лице, согласно Член 96 став (5) од Законот за превоз во патниот сообраќај). За странски фирми што работат во Македонија, ова може да создаде дополнителни компликации во однос на локалната регулатива.

Осигурување и Граѓанска Одговорност

Многу управители погрешно претпоставуваат дека осигурувањето покрива сè. Но, прашањата што треба да се постават се:

• Дали полисата покрива груба небрежност?

• Дали важи ако возилото е користено надвор од работно време?

• Кој одговара при тешка телесна повреда?

Во случај на сообраќајна незгода со штета или повреда, фирмата може да се соочи со:

• Граѓанска тужба;

• Регрес од осигурител;

• Дополнителни судски трошоци.

Осигурувањето од автомобилска одговорност е задолжително и покрива штети кон трети лица, но осигурителот има право на регрес кон возачот (и индиректно кон фирмата) во случаи на груба небрежност или намерно предизвикување штета.

Потенцијална Кривична Одговорност

Во одредени ситуации, особено при тешки последици, може да се отвори прашање за:

• Кривична одговорност на возачот;

• Одговорност на одговорното лице во фирмата;

• Недостаток на должност за надзор.

Ова особено важи ако:

• Возачот бил неподобен за управување;

• Компанијата не вршела контрола;

• Возилото било технички неисправно.

Кривичната одговорност на правното лице е можна и кога кривичното дело е сторено од небрежност, доколку е предвидено казнување за такво дело, согласно Член 28-б став (3) од Кривичниот законик/

Како Фирмата Да Го Намали Правниот Ризик?

Превенцијата е поевтина од судска постапка. Фирмите со службени возила треба да воспостават:

1. Интерен Правилник: Јасно дефинирани правила за користење, одговорност и санкции.

2. Договорни Клаузули со Вработени: Регулирање на регрес и финансиска одговорност.

3. Евиденција и Контрола: Водење точна евиденција кој управува со кое возило и кога.

4. Редовна Правна Ревизија: Проверка дали фирмата е усогласена со актуелните законски измени.

Зошто Ова Е Особено Важно за Странски Фирми во Македонија?

Странските инвеститори и фирми што управуваат со локални подружници често:

• Не се целосно запознаени со прекршочната регулатива

• Немаат локални процедури на усогласеност

• Потценуваат административни ризици

Една единствена погрешна проценка може да создаде финансиски и оперативни последици.

Често Поставувани Прашања (FAQ)

Дали фирмата одговара за казна од Safe City камера?

Да, доколку возилото е регистрирано на правното лице и не се идентификува возачот во рок.

Кој ја плаќа казната – фирмата или возачот?

Првично казната се доставува до фирмата. Подоцна може да се бара регрес од вработениот ако постои правна основа.

Може ли управителот лично да одговара?

Во одредени случаи – да, особено ако не постои систем на надзор.

Како да се заштити фирмата?

Со интерни акти, договори, евиденција и правна превенција.

*

Заклучок: Управувањето со Возен Парк Не Е Само Логистика – Туку Правна Стратегија

Во услови на дигитален надзор и автоматизирани прекршочни постапки, службените возила претставуваат реален правен ризик. Фирмите што управуваат со овој ризик проактивно:

• Намалуваат финансиски загуби;

• Избегнуваат судски постапки;

• Ја штитат својата репутација.

Прашањето не е дали ќе се појави прекршок. Прашањето е дали фирмата е правно подготвена кога тоа ќе се случи.

**

Напомена: Овој текст е подготвен исклучиво за информативни цели и не може да се смета за правен совет или упатство за конкретно постапување. Правните прашања се сложени и секој случај има свои специфики кои мора да се разгледуваат поединечно. Токму поради тоа ви предлагаме да се консултирате со стручно лице- Адвокат кои може да најде уникатно решение за вашето правно прашање.